180
Otomotiv içgörüleri Üçüncü nesil geldi



3. NESİL GELİŞMİŞ YÜKSEK DAYANIMLI ÇELİK GELDİ

Üçüncü nesil geldi

3. Nesil Gelişmiş Yüksek Dayanımlı Çeliğe ve otomotiv sektörünün geleceğine malzeme açısından yakın bir bakış.

Bugünlerde otomotiv sektöründe yeni bir terim dolaşmaya başladı: 3. Nesil Gelişmiş Yüksek Dayanımlı Çelik (AHSS). Otomotiv sektörünün gelecekteki malzemesi olarak tanınmaya başlasa da, birçok şirket onun tam olarak ne olduğunu ve nasıl bir etki yaratabileceğini henüz anlayamıyor. Buna yanıt verebilmek için biraz geçmişe gitmeliyiz. 

Yüksek dayanım

Her şey 1980'lerde 1. Nesil AHSS ile başladı. Gelişimlerinin ardındaki itici güç güvenlikti ve otomotiv üreticileri ve OEM'lere standart çeliklere oranla üstün bir dayanım sağlıyordu. Bugün Çift Fazlı çelik, Martensitli çelik ve Kompleks Fazlı çelikler beyaz gövdelerin belkemiğini oluşturur ve bu çelik sınıfları sürekli iyileştirmelerle daha da geliştirilmekte ve optimize edilmektedir. 

İyi süneklik ama düşük kullanılabilirlik

Ardından 2. nesil AHSS geldi. Yaklaşık on yıl kadar önce piyasaya sürülen bu çelikler, dayanım ve sünekliğin üstün bir birleşimini hedefliyordu. Ama sonuçta, atölyedeki zorluklar ve yüksek maliyetler günümüzde gerçek bir ticari değer sağlamadı. 

Süneklik ve kullanılabilirlik kilit önem taşıyor

Şimdiyse 3. Nesil AHSS ortaya çıktı. Henüz geliştirmenin erken aşamalarında olan bu çelikler, muhafaza edilen ve şekillendirme sırasında martensite dönüşen ostenitin önemli bir kısmını tutar. Örneğin QP (Su Verme ve Bölme) ve Orta Mangan çelikler 3. Nesil AHSS olarak görülmektedir.

Peki bu yeni çelikleri farklı kılan nedir? Kısaca söylemek gerekirse, 2. Nesil AHSS'ye oranla daha iyi süneklik ve kullanılabilirliktir. 3. Nesil AHSS, dayanım ve sünekliğin mükemmel bir birleşimini sergiliyor. Süneklik, bu çeliklerin 1. Nesil AHSS'lere oranla daha karmaşık geometrilere soğuk şekillendirilebileceği ve şekillendirme sorasında çarpışma performansı için malzemenin içinde daha fazla süneklik kalacağı anlamına gelmektedir. Ayrıca 3. Nesil AHSS; alüminyum profiller veya sıcak şekillendirilmiş boron çeliği gibi daha pahalı çözümlerin yerini alabilirse, daha üstün kuvvet-ağırlık oranları ve daha düşük maliyeti sayesinde beyaz gövdedeki yapısal parçalar açısından çok büyük bir değişim sağlayabilir. Ancak sünekliği artırabilmek için, çeliklerin içindeki alaşım içeriği 1. nesil AHSS'lere oranla artırılmıştır. Bu da örneğin kaynaklanabilirlik, hidrojen gevrekleşmesi ve sıvı metal gevrekleşmesi gibi sorunlara yol açtığından, çelik üreticileri bu sorunları çözmek için otomotiv OEM'leriyle birlikte çalışmalar yürütmektedir.

Geliştirme durumu

Şu anda 3. Nesil AHSS henüz geliştirmenin erken aşamalarında bulunuyor. Her ne kadar bazı şirketler bu sınıfa giren belirli ürünleri şimdiden piyasaya sürmüş olsa da, SSAB gibi şirketler bunları daha da ileri düzeye geliştirmeye çalışıyor.  3. Nesil AHSS'nin belkemiğini neticede hangi konseptler ve çelik sınıflarının oluşturacağının henüz bilinmediği unutulmamalıdır. Ancak çelik üreticileri ile otomotiv OEM'leri arasında tekrarlanan işbirlikleri olgunlaştıkça yaygın kullanım sınıfları da ortaya çıkacak. Yüksek dayanımlı çelikler hakkındaki bilgileri ve gurur duyduğu deneyimleriyle SSAB, geliştirme süreci için pazar odaklı bir yaklaşım benimsedi. Bu sayede 3. Nesil ürünler 2018'de piyasaya sürüldüğünde müşteriye gerçek anlamda değer katan sağlam bir şekilde çalışacaklar. 

3. Nesil AHSS'nin yükselişi aynı zamanda bir şeyi daha kanıtlıyor. Demir çözümlerle geçen binlerce yıldan ve çelikle geçen yüzlerce yıldan sonra, yeni ve inovatif sınıflar geliştirmek hâlâ mümkündür. Çelik kesinlikle modası geçmiş bir malzeme değildir. Aksine, sürekli iyileştiriliyor. Bu da günün birinde 4. Nesil AHSS'nin doğacağı anlamına geliyor. 


Otomotiv İçgörüleri haber bülteni

Aylık ücretsiz Otomotiv İçgörüleri haber bültenimize abone olun, işinizi etkileyen konularda güncel ve derinlemesine yazılar alın.

 

ABONE OLUN